Σάββατο 24/08/2019 
RSS Η Σελίδα μας στο facebook Η Σελίδα μας στο youtube Google + instagram
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
Πολιτισμός
Πολιτισμός
Εκτύπωση
 
ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΠΟΥΔΑΙΟΥΣ ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΕΣ ΜΙΑΣ ΠΑΛΙΑΣ ΕΠΟΧΗΣ

Πέτρος Μανουσάκης: Ο σοφός νομομαθής, ο αγνός ευπατρίδης

Πέτρος Μανουσάκης: Ο σοφός νομομαθής, ο αγνός ευπατρίδης
• Οι αγορεύσεις του άφησαν εποχή
Το όνομα του Πέτρου Μανουσάκη δεσπόζει σε αρκετά δημοσιεύματα που αναφέρονται στο παλιό Ρέθυμνο. Ο αξέχαστος Κρητολόγος Γιώργος Εκκεκάκης, τον αναφέρει επίσης στο δίτομο αφιέρωμά του στους επιφανείς Ρεθεμνιώτες.
Ήταν σίγουρα από τους σημαντικότερους Ρεθεμνιώτες. Κι αυτό επιβεβαιώνεται από τα δημοσιεύματα μετά την κηδεία του.
Καιρός είναι λοιπόν να γνωρίσουμε καλύτερα τον Πέτρο Μανουσάκη, δικηγόρο, πολιτικό, ΑΝΘΡΩΠΟ.

Από ευσεβέστατη οικογένεια
Γεννήθηκε στο Ρέθυμνο 1 Απριλίου 1873. Οι γονείς του διακρίνονταν για την ευσέβεια και τον πατριωτισμό τους. Αυτό αποδεικνύεται και στο δημοσίευμα που υπογράφει ο κ. Μάνος Γοργοράπτης και κοσμεί την ιστοσελίδα της Ιεράς Μητρόπολης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου.
Ο πατέρας του Πέτρου, Δημήτριος, είχε μεγάλη οικονομική επιφάνεια και μάλιστα αυτός είναι που αγόρασε το χώρο όπου σήμερα το παρεκκλήσιο του Αγίου Αντωνίου. Σας συνιστούμε να διαβάσετε τις λεπτομέρειες στο σχετικό δημοσίευμα του κ. Γοργοράπτη, γιατί εκεί αποδεικνύεται και η μεγάλη ευσέβεια του Ρεθύμνιου άρχοντα.

Άριστος φοιτητής
Ο Πέτρος μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον που τον γαλούχησε με τις κρητικές παραδόσεις. Μετά το σχολείο, αφού είχε την οικονομική άνεση η οικογένειά του να τον σπουδάσει, πήγε στην Αθήνα και γράφτηκε στη Νομική Σχολή.
Αν και οι συνθήκες του επέτρεπαν να ζήσει πιο έντονα την φοιτητική ζωή εκείνος αφοσιώθηκε στις σπουδές του και αποφοίτησε με άριστα το 1897. Για τις επιδόσεις του στα μαθήματα μάλιστα και την μεγάλη του επιμέλεια του απονεμήθηκε το Ράλλειο Βραβείο.

Αγνός πατριώτης
Μπορεί οι χαρές της ζωής να μην αποσπούσαν το νεαρό Πέτρο από το στόχο του πτυχίου, αλλά η πατριωτική φλόγα έκαιγε πάντα μέσα του. Εκεί στην Αθήνα έγινε μέλος της Επιτροπής Αγώνα για την απελευθέρωση της Κρήτης αναπτύσσοντας μεγάλη δράση.

Ένας έξοχος ρήτορας
Κατεβαίνει στο Ρέθυμνο στις 3 Ιουλίου 1899 και αρχίζει να υπηρετεί με συνέπεια τη Θέμιδα ξεχωρίζοντας από το πρώτο κιόλας διάστημα και αποσπώντας το θαυμασμό των συναδέλφων του. Η ρητορία του χαρακτηρίζεται παροιμιώδης και πολλές αγορεύσεις του μένουν στα χρονικά του τόπου για την άφθαστη τεχνική τους και την δεινή επιχειρηματολογία τους.
Το ήθος, η συνέπεια, η αξιοθαύμαστη ευγλωττία του ήταν τα βασικά του πλεονεκτήματα για να είναι από τους εξέχοντες της πόλης παρά το νεαρό της ηλικίας του. Χαρακτηριστικό είναι ότι στη δύση του 1899 τον βρίσκουμε Γενικό Γραμματέα της Διοικήσεως Κρήτης, βήμα που του έδωσε τη δυνατότητα να αναλώσει τις δυνάμεις του για την ανεξαρτησία του νησιού.
Μια τόσο λαμπερή προσωπικότητα δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητη από τον Ελευθέριο Βενιζέλο. Η στενή τους φιλία τους οδήγησε και σε κοινά μετερίζια αγώνων.
Ο Πέτρος Μανουσάκης ήταν από τους πρώτους που ακολούθησε τον Εθνάρχη στο Θέρισσο. Η συμμετοχή του στην επανάσταση στάθηκε αφορμή να τον συλλάβουν και να τον φυλακίσουν.
Έμεινε στη φυλακή αρκετό καιρό. Αποφυλακίστηκε μόνο μετά την επικράτηση της επανάστασης.

Βουλευτής και υπουργός
Επέστρεψε στο δικηγορικό του γραφείο αμέσως μετά και ασκούσε το λειτούργημά του μέχρι το 1909 που εξελέγη βουλευτής. Το αξίωμα αυτό διατήρησε μέχρι το 1911. Πέντε χρόνια αργότερα συμμετέχοντας σε μια ακόμα επανάσταση του Βενιζέλου καλείται από τον Εθνάρχη στη Θεσσαλονίκη και αναλαμβάνει το υπουργείο Θρησκευμάτων της προσωρινής Κυβέρνησης.
Καθώς φαίνεται όμως δεν τον συγκινούσε ιδιαίτερα η πολιτική και η διεκδίκηση υπουργικών θώκων.
Η νοσταλγία για τον τόπο του υπερτερεί κάθε άλλης φιλοδοξίας. Άλλωστε αυτός τον Βενιζέλο ακολουθούσε. Από τη στιγμή που δεν είχε καμιά άλλη υποχρέωση απέναντι στο φίλο του αποφάσισε το 1917 να παραιτηθεί από αξιώματα και να επιστρέψει στο Ρέθυμνο και στη δικηγορία.
Αυτή είναι και η πιο παραγωγική φάση της ζωής του. Αρκετές φορές διετέλεσε Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του δικηγορικού συλλόγου αλλά και άλλων σωματείων και συλλόγων. Είναι αναρίθμητες οι νομικές μελέτες που συνέταξε, καθώς και οι διατριβές του πολλές από τις οποίες δημοσιεύτηκαν σε έγκριτα νομικά περιοδικά.
Αγνός πατριώτης δεν σταματάει να δείχνει το ενδιαφέρον του για τους αναξιοπαθούντες της πόλης. Με την κήρυξη του πολέμου είναι από τους πρώτους δικηγόρους που στρατεύεται στη διάθεση κάθε οικογενείας του τόπου, πρόθυμος να βοηθήσει στη διεκπεραίωση κάθε διαδικασίας για την απόκτηση κάποιου βοηθήματος. Η πόρτα του είναι πάντα ανοικτή και η καρδιά του γεμάτη αγάπη για τον τόπο του και τους ανθρώπους της.

Πολύτιμη πηγή για κάθε ιστοριοδίφη
Τον βλέπουμε να ανήκει στο στενό περιβάλλον προσωπικοτήτων του Ρεθύμνου και να τιμά τη φιλία του. Σε αρκετά του δημοσιεύματα τον αναφέρει ο κορυφαίος της πολιτιστικής μας ανάπτυξης Πολύβιος Τσάκωνας, που συνήθιζε να τον προκαλεί για αναδρομές στο παρελθόν από τις οποίες γέμιζαν φως αρκετές σελίδες της τοπικής ιστορίας.
Σε μια από αυτές τις συζητήσεις ο Πέτρος Μανουσάκης αφηγήθηκε στον Τσάκωνα πως από ένα τυχαίο περίπατο κτίστηκε η εκκλησία του αγίου Θεοδώρου του Τριχινά στη Φορτέτζα με δαπάνες του ιδίου του Θεοδώρου Ντεχιοστάκ.
Ήταν την ημέρα που ο τότε Επίσκοπος Διονύσιος με παράκληση του Ντεχιοστάκ τον ακολούθησε σε περίπατο στο κάστρο. Είχε κληθεί και ο Πέτρος Μανουσάκης, του οποίου ο Επίσκοπος εκτός από τις συμβουλές αποζητούσε και τη συντροφιά του.
 Η ευρυμάθεια και η σεμνότητα που τον χαρακτήριζαν έκαναν τον Πέτρο Μανουσάκη περιζήτητο στις συντροφιές.

Ήταν και γλεντζές
O Πέτρος Μανουσάκης μπορεί να κρατούσε ψηλά το πρεστίζ του με την σοβαρότητα που επέβαλε η κοινωνική του θέση, αλλά δοθείσης ευκαιρίας «έκλεβε και μια του χάρου».
Η Μαρία Τσιριμονάκη, που τον αναφέρει στο βιβλίο της «Εν Ρεθύμνω», αφού φυσικά τονίζει πως ήταν ο επιφανέστερος της γειτονιάς ανάμεσα Αγίας Βαρβάρας και Μητρόπολης, «με γαλλικά και λατινικά», πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου που διηύθυνε τις συνεδριάσεις με ξεχωριστή μαεστρία» προσθέτει πως διακρινόταν για το χιούμορ του, ήταν εξαιρετικά κοσμικός και διακριτικός πάντα θαυμαστής του ωραίου φύλου.
Αν κρίνουμε πάντως από τη φωτογραφία του σίγουρα και αυτός δεν θα περνούσε απαρατήρητος από τις κυρίες της εποχής, γιατί όσο αυστηρά κι ήταν τα ήθη, δεν έπαυσε ποτέ να προκαλεί το θαυμασμό το ωραίο και στα δυο φύλα.

Μέλος του κομιτάτου
Γλεντζές από τους πιο γνωστούς ο Πέτρος Μανουσάκης δεν θα μπορούσε να λείπει από το κομιτάτο που ξεκίνησε τις αποκριάτικες εκδηλώσεις.
Μας το πιστοποιεί ο μεγάλος μας ποιητής Γιώργης Καλομενόπουλος με την αναφορά που κάνει στο γνωστό του ποίημα «Πολύ παλιές Απόκριες».

Χρόνια παλιά καιρούς μακριά
τη ρεθεμνιώτικη αποκριά
με κέφι πάντα ακράτο
στην πόλη μας τη σκάρωνε
ένα άξιο κομιτάτο
Χασές, Καούνης, Γοβατζής
Τίτος Ζακάκης, Δερμιτζής
Καφάτος, Πενθερούδης
Ο Μανουσάκης κι ο Αστρινός
Καλομενόπουλος Γιαννιός
Κούνουπας και Σκουλούδης
Στις επίσημες εμφανίσεις του πάντως ήταν ιδιαίτερα κόσμιος και επιβλητικός όπως απαιτούσε η περίσταση. Και το επιβεβαιώνει πάλι ο Καλομενόπουλος σε άλλο ποίημα που αναφέρεται σε μια παλιά δοξολογία Πρωτοχρονιάς, όπου ο Πέτρος Μανουσάκης έκανε την επίσημη εμφάνισή του.
Σήμερα μέρα επίσημη δοξολογία θα ψαλεί…
Να ο Μπακόγλου ο δήμαρχος με τα χρυσά του τα γυαλιά και το καινούργιο φέσι
Να με βελάδες σύμβουλοι που φθάνουνε καμαρωτοί
κι ο Πετρομανουσάκης μας ως πρόεδρος στη μέση

Μια ακόμα αξιόπιστη πηγή που μας περιγράφει τον Πέτρο Μανουσάκη είναι ο σπουδαίος λόγιος του Ρεθύμνου Κώστας Μαμαλάκης. Είναι ίσως από τις καλύτερες περιγραφές που έγιναν για τον επιφανή αυτό Ρεθεμνιώτη.
Σ' ένα εξαιρετικό αφιέρωμα που κάνει στην εφημερίδα «Κρητική Επιθεώρηση» το Σεπτέμβριο του 1966 με θέμα την πόλη που σβήνει, ο Κώστας Μαμαλάκης, αναφέρεται σε όλη εκείνη τη γενιά των παλιών Ρεθεμνιωτών που έκανε το Ρέθυμνο τόσο σημαντικό σε πνευματική ζωή.
Ακολουθεί μια ευρηματική σκέψη που κάνει ακόμα πιο απολαυστικό το κείμενό του. Σε μια νοητή περιγραφή «βλέπει» στις κορυφαίες εκδηλώσεις για την εκατοντετηρίδα του Αρκαδίου να παίρνουν ένας ένας τη θέση του στη σειρά των επισήμων όλες οι μεγάλες εκείνες μορφές που αισθάνεσαι δέος στην θύμηση και αναφορά τους.
Και όταν φθάνει η σειρά του άρχοντα και ακούραστου θεματοφύλακα του αρχαιολογικού μας πλούτου Εμμανουήλ Λεων. Καούνη προσθέτει:
«Συμπορεύεται μαζί του, κρατώντας τον αγκαζέ όπως το συνήθιζε ο εκ των «απορρήτων» του Πέτρος Μανουσάκης.
Ραφινάτος, καμαρωτός, ο έγκριτος νομομαθής, επί χρόνια πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου και υπουργός στην κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης το 1916.
Με ανήσυχα πίσω από τα χρυσά γυαλιά τα νεανικά του μάτια με το γαλάζιο σμάλτο, κινεί συνεχώς με χάρη και τελετουργική τάξη σε εδαφιαίους χαιρετισμούς το καπέλο του.
Ο Μανουσάκης, χειριζόταν στην εντέλεια τον προφορικό και τον γραπτό λόγο χρησιμοποιώντας άπταιστη καθαρεύουσα, που γινόταν καμιά φορά και αρχαίζουσα.
Ήταν σχεδόν «γλωσσαμύντωρ» Δεν επέτρεπε δε όχι βαρβαρισμούς και σολοικισμούς, αλλά και την ελαφρότερη κακομεταχείριση της γλώσσας. Σ' αυτό ήταν άτεγκτος. Δεν «χάριζε κάστανα» σε κανένα. Και όμως ήταν άνθρωπος ήπιος, διακριτικός, λεπτότατος στους τρόπους.
Χρονιάρα μέρα! Δοξολογία στο ναό των Εισοδίων Περίοδος για την Κρήτη μεταβατική. Κατοχή των «μεγάλων προστάτιδων δυνάμεων». Ένας επίσημος εκφωνεί τον πανηγυρικό της ημέρας. Την στιγμή που αναφωνούσε «υψώνων τον πίλον» «Ζήτω αι μεγάλαι προστάτιδες δυνάμεις» ο Μανουσάκης δεν κρατήθηκε. Από στιγμιαία παρόρμηση ακατανίκητη -είπαμε ήταν «λεπτός» άνθρωπος, διακόπτει το ρήτορα, τονίζοντας εμφαντικά δυο συλλαβές «Σαν -Σαν». Τα χάνει ο ομιλητής, «διαπορεί», δεν επανορθώνει για λόγους γοήτρου η γιατί δεν κατάλαβε. Ο Μανουσάκης δεν χάνει τότε καιρό.
Αμέσως τον υποβοηθεί ολοκληρώνοντας, στεντόρεια τη φράση:
«Ζήτωσαν …Ζήτωσαν»
Κι ύστερα μονολογεί χαμηλόφωνα: «Όχι και ζήτω χριστιανέ μου».
Ο Πέτρος Μανουσάκης υπήρξε από τους ένθερμος υποστηρικτές του Λυκείου των Ελληνίδων Ρεθύμνου.
Ήταν από τους Ρεθεμνιώτες που τιμούσαν τον τόπο τους.
Έφυγε από τις ζωή στις 15 Μαρτίου 1948. Η ανακοίνωση του θανάτου του δεσπόζει στην πρώτη σελίδα των εφημερίδων με εκτενείς αναφορές. Ψήφισμα εξέδωσε το δημοτικό συμβούλιο, ο δικηγορικός σύλλογος και το Λύκειο Ελληνίδων.
Η κηδεία του έγινε δημοτική δαπάνη με πάνδημη συμμετοχή. Την ημέρα αυτή η σημαία του δήμου είχε αναρτηθεί μεσίστια. Στεφάνια κατέθεσαν στη μνήμη του ο δήμος Ρεθύμνου, το Λύκειο των Ελληνίδων και ο δικηγορικός σύλλογος. Τη νεκρώσιμη πομπή συνόδευε η μπάντα του δήμου.
Εκτός από το Μιχαήλ Μύρ. Παπαδάκι το νεκρό αποχαιρέτισε και η γραμματέας του Λυκείου των Ελληνίδων Βαρβάρα Μαμαλάκη τονίζοντας την πολύτιμη προσφορά του στο ιστορικό μας σωματείο.
Όλη η πόλη συμμετείχε στο πένθος της οικογενείας γιατί κανένας δεν μπορούσε να ξεχάσει τον τόσο ευγενικό και υπέροχο άνθρωπο, τον σπουδαίο νομομαθή που είχε πάντα ανοικτή την πόρτα του σε κάθε απλό άνθρωπο πρόθυμος να προσφέρει ανιδιοτελώς τις νομικές του συμβουλές.
Αυτός ήταν ο Πέτρος Μανουσάκης που η μνήμη του αξίζει να τιμάται και από τις επόμενες γενιές. Γιατί ενώ είχε όλες τις προϋποθέσεις να αναδειχθεί κοινωνικά, οικονομικά και ιεραρχικά σε μεγαλουπόλεις προτίμησε να μείνει στο Ρεθυμνάκι του το στερημένο από κάθε προοπτική ανάπτυξης, στους πιο δύσκολους καιρούς και να αγωνιστεί για την ανάδειξη και την προκοπή του. Ένας πραγματικός ευπατρίδης δηλαδή.
Αφήστε το σχόλιό σας
spacer
Ονοματεπώνυμο
Σχόλιο


Μαρία Τσιριμονάκη
Μάνος Αστρινός
Ατζέντα Εκδηλώσεων
Ατζέντα Εκδηλώσεων
border
ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟ
border
RSS
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
Το αρχείο μας σύντομα κοντά σας
Κατηγορίες:
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΑ ΝΕΑ - Η μεγαλύτερη εφημερίδα του Ρεθύμνου με συνεχή ροή ειδήσεων και καθημερινά ρεπορτάζ
Σας ακούμε:
Copyright 2019  Ρεθεμνιώτικα Νέα όροι χρήσης | πολιτική απορρήτου | επικοινωνία